Dlaczego jemy sztućcami? 0
Dlaczego jemy sztućcami?

Dlaczego jemy sztućcami?

Historia sztućców

Sztućce to przybory ręczne, których używamy do przygotowania i spożywania posiłków. Zasiadając do zastawionego stołu z automatu szukamy łyżki, widelca i noża. Tak przywykliśmy do ich używania, że nawet się nie zastanawiamy jaka jest ich historia. Eleganckie zjedzenie czegokolwiek bez łyżki, noża, widelca i łyżeczki stanowi wyzwanie. Zarówno same sztućce, jak i sposób ich używania to wymysł społeczeństwa. Oznacza to, że narzędzia te nie były z nami od zawsze, a to, jak się nimi posługujemy, jest wyłącznie kwestią społecznej umowy.

Pierwszy była łyżka

Sztućce swoją historią sięgają czasów pierwotnych człowieka. Najstarsze znaleziska wskazują, iż pierwsze w użyciu znalazły się łyżki, które służyły nabieraniu gorącego pokarmu. Zanim pojawiła się łyżka, której kształt znamy do dzisiaj, korzystano z naturalnych form o zbliżonym do niej kształcie, pozwalającym na nabieranie kolejnych porcji jedzenia. Jednym z praprzodków tego sztućca była muszla. W języku greckim i łacińskim określenie „cochlea” oznacza muszlę ślimaka.  Od tego właśnie terminu pochodzi używane do dzisiaj, polskie słowo chochla. Tradycyjna łyżka najczęściej robiona była z drewna. Łyżki z metalu wytwarzali starożytni Egipcjanie. Rzymianie używali srebrnych, na przykład do wydłubywania ostryg z muszli. Z kolei Grekom służyły do jedzenia zup. Są chyba najbardziej dekoracyjne wśród sztućców. Na ich rączkach pojawiały się daty, herby, inicjały właścicieli, z czasem przysłowia, moralizatorskie sekwencje, a nawet napisy przestrzegające przed kradzieżą.

 

Pojawienie się noża

Noże pojawiły się nieco później. Początkowo nóż zastępował również widelec, bo wkładano sobie nim pożywienie do ust. Nóż bliższy temu współczesnemu, o zaokrąglonym ostrzu, pojawił się dopiero na przełomie XVI i XVII wieku. W roku 1669 Ludwik XIV uznał, że ostro zakończone noże są zbyt niebezpieczne i zakazał używania ich przy stole. I tak pojawił się nóż z zaokrąglonym czubkiem, który nie grozi przypadkowym pokaleczeniem lub wydłubaniem sobie oka.

Historia widelca

Historia widelca jest chyba najciekawsza, pierwotnie służył on wyłącznie do dzielenia dużych kawałków mięsa. Za pomocą widelca rozdzielano je na mniejsze porcje, a następnie nakładano do naczyń. Nie używano go, by wkładać kolejne kęsy do ust, bo do tego służył nóż. Widelec podobno przyjechał do Europy w XI w., przywiozła go bizantyjska księżniczka, która wyszła za mąż za niemieckiego cesarza. Niestety w oczach współczesnych nie znalazł on większego uznania, a nawet został zakazany. Kościół uznał widelec za przeklęty, jego używanie za niemoralne. Pierwszym miastem, w którym zaczęto powszechnie wykorzystywać widelec, była Wenecja, spożywano nim spaghetti. W Polsce wszedł w użycie za sprawą królowej Bony, która przywiozła widelec z Włoch. Jego wygląd odbiegał od widelca, który znamy obecnie. Widelce miały wtedy tylko dwa proste ząbki. We Francji na dworze Króla Słońce widelcom dodano ząbków. Najpierw jeden ponieważ zgodnie z ówczesnym obyczajem jadano trzema palcami i tyle ząbków powinien mieć widelce. Później dodano następny, a co bardziej gorliwi wytwórcy robili nawet takie z pięcioma zębami. Dzięki tym zabiegom oraz lekko wygiętemu trzonkowi widelec może być używany w podobny sposób do łyżki, nie tylko do nabijania porcji potrawy, ale również do nabierania bardziej sypkich dań.

Sztućce stołowe

Przez całe wieki sztućce były luksusem. Sztućce nie były podawane gościom na stole, tak jak ma to miejsce dzisiaj. W tamtym czasie noszono je przy sobie, a każdy korzystał wyłącznie z własnych sztućców. Bogate, suto zdobione łyżki, noże i widelce świadczyły o wysokim statusie materialnym właściciela. Seryjną produkcję sztućców rozpoczęto dopiero w XIX wieku.

Komentarze do wpisu (0)

Submit
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl